La bibliothèque numérique kurde (BNK)
Retour au resultats
Imprimer cette page

Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi


Auteur : İsmail Cem
Éditeur : Cem yayınevi Date & Lieu : 1975, İstanbul
Préface : Pages : 576
Traduction : ISBN :
Langue : TurcFormat : 130x195 mm
Code FIKP : Liv. Tur. Cem. Tur. 1538Thème : Politique

Présentation
Table des Matières Introduction Identité PDF
Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi

Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi

İsmail Cem

Cem

«Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi» ileri Osmanlı toplumundan hareketle nasıl ve neden geri kaldığımızı araştırmakta; geri kalmışlığı altedemeyen son ikiyüz yıllık iktidarların hangi ortak yanlışı paylaştığını; sosyal ve ekonomik düzenin temelindeki bozukluğu; bu bozukluğun günümüzdeki sonuçlarını incelemektedir.



İsmail Cem, 1940 İstanbul doğumlu. 1959’da İstanbul Robert Koleji’nden ve 1963’te Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuş, 1981’de Paris Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde siyaset sosyolojisi dalında Lisans Üstü eğitimi yapmıştır.

1963 den başlayarak çeşitli gazetelerde Yazı İşleri Müdürlüğü, Genel Yayın Müdürlüğü yapmış ve 1971 - 1974 tarihleri arasında Türkiye Gazeteciler Sendikası İstanbul Şubesi Başkanlığı, 1974 -1975 tarihleri arasında Türkiye Radyo Televizyon Genel Müdürlüğü,1987 - 1991 tarihleri arasında İstanbul Milletvekili, 1995 - 1999 tarihleri arasında Kayseri Milletvekili, 1996 da Demokratik Sol Parti TBMM Grup Yönetim Kurulu Üyesi, 1987-1996 tarihleri arasında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) ve Batı Avrupa Birliği (BAB) Asamblesi Üyesi, 1989 -1991, 1993 - 1995 tarihleri arasında AKPM Sosyalist Grubu Başkan Vekili, 1996 da AKPM ve BAB Asamblesi Türk Parlamenter Grubu Başkanlığı görevlerinde bulunmuş ve Avrupa Medya Enstitüsü Danışma Kurulu Üyeliğini yürütmüştür. 7 Temmuz 1995 – 6 Ekim 1995 Tarihleri arasında 50. Hükümette Kültür Bakanlığı, 30 Haziran 1997-11 Temmuz 2002 tarihleri arasında 55, 56 ve 57. Hükümetlerde Dışişleri Bakanlığı görevlerinde bulunmuştur. Son olarak, İstanbul Bilgi Üniversitesinde Uygulamada Türk Dış Siyaseti konulu dersler vermekteydi.

Yayınlanmış eserleri: Türkiye'de Geri kalmışlığın Tarihi, Türkiye Üzerine Yazılar, 12 Mart, TRT'de 500 Gün, Siyaset Yazıları, Geçiş Dönemi Türkiye'si, Sosyal Demokrasi Yada Demokratik Sosyalizm Nedir, Ne Değildir?, Türkiye'de Sosyal Demokrasi, Engeller ve Çözümler, Yeni Sol, Soldaki Arayış, Gelecek İçin Denemeler, Mevsim (Fotoğraflar), 21 Yüzyılda Türkiye, Türkiye Avrupa Avrasya I, Avrupa'nın Birliği ve Türkiye.

24 Ocak 2007 tarihinde vefat etmiştir.

 


Table des Matières


İçindekiler


Giriş: Geri Kalmışlığın Evrensel Mekanizması

1. Bölüm
Eski Denge / 19
I — İhtiyaçlar ve Kaynaklar / 20
II — Nüfus ve Kaynaklar / 21
III — Teknik ve Kaynaklar / 22
1. Aletler ve Tarımsal Metodlar
2. Üretimin Toplumsal Organizasyonu

2. Bölüm
Eski Dengeyi Yıkan Darbeler / 28
I — Gözlem Etkeni / 29
1. Gözlem Etkenini Güçlendiren Koşullar
2. Gözlem Etkeninin Sonuçları
II — Sağlık Etkeni / 36
III — Zorlama Etkeni     / 37
1. İç Zorlamalar
2. Dış Zorlamalar

Birinci Başlık: İleri Osmanlı Toplumu

1. Bölüm
Toprak Düzeni ve Ordu / 53
I — Osmanlı Toprak Rejimi / 54
1. Mirî Toprakların Hukukî Statüsü
2. Mirî Toprakların Yönetimi
3. Köylünün Durumu
II — Toprak Rejimiyle Ordunun Uyumu / 62
1. Askerî İktâ’nm Nitelikleri
2. Toprak Düzeniyle Askerî Gücün Uyumu

2. Bölüm
Ekonomik Düzenle Devletin Uyumu / 70
I — Islâmiyetin Işığında Devlet / 72
1. Devletin Ferdçiliğe Karşı Tutumu
2. Devletin Halka Karşı Tutumu
II — Üretim ve Ticarette Devletçilik / 76
1. Tarımsal Ürünler ve Ticaret
2. Lonca Teşkilâtı ve Sınaî Üretim
3. Transit Yollan ve Dış Ticaret
4. «Devletçi» Bir Düzen
III — Sosyal Güvenlik Kurumlan / 94
IV — Hem «Merkeziyetçi» Hem «Adem-İ Merkeziyetçi» 99
1. Merkeziyetçilik
2. Adem-İ Merkeziyetçilik

3. Bölüm
Devlet Mülkiyetine Dayanan Bir Denge / 109
I — Düzenin Nirengi Noktası / 109
II — Ekonomik Düzenle İnsan Ve Dünya Görüşünün Dengesi / 114
1. Ekonomik Düzene Uygun İnsanın Özellikleri
2. Osmanlı Toplumunda Hakim Nitelikler
III — Büyük Uyum ve Tutarlılık / 125
1. İhtiyaçların Karşılanması
2. Gelişmiş Bir Toplum

İkinci Başlık: Geri Kalmışlığın Oluşması

1. Bölüm
Dengenin Hassas Noktaları / 140
I — Esneklikten Yoksun Bir Düzen / 140
1. Girift Yapı
2. Vergiler Ve Para Değeri
II — Ekonominin Tehlikeye Açık Yapısı / 145
1. Değerli Maden Darlığı ve Kaçakçılık
2. Ferdiyetçi Unsurların Güç Kazanmaları
III — Tarımsal Bünyedeki Yıkıcı Unsurlar / 151

2. Bölüm
Osmanlı Dengesini Sarsan Darbeler / 157
I — Avrupa Hücuma Hazırlanıyor / 157
1. Teni Düzenin Oluşması
2. Altın Bolluğu ve Etkileri
II — Avrupa’daki Değişimin Osmanlılara Etkisi / 161
1. Altın Yumurtlayan Tavuk Ölüyor

3. Bölüm
Toprak Mülkiyeti Rejiminin Bozulması / 168
I — Devletin Para İhtiyacı / 169
II — Toprak Zenginlere Sunuluyor / 173
1. Çare: Toprak Gelirini Satmak
2. «Kristof Kolomb’un Yumurtası»
3. Alfana Hücum § 4. Tarımsal Üretim Düşüyor

4. Bölüm
Toprak Düzeniyle Beraber Ordu da Çöküyor / 183
I — Timarlı Sipahiler Tarih Sahnesinden Çekiliyor / 184
II — Ordunun Yeni Temeli: Profesyonel Askerler / 187
1. Kapıkulu Ocağının Önem Kazanması
2. Yeniçeri Ocağının Bozulması
III — Profesyonellerin Yolaçtığı Yıkıcı Gelişmeler / 191

5. Bölüm
Sosyal ve Ekonomik Yapı Çöküyor / 197
I — Celâli İsyanları / 198
1. İsyanların Doğuş Nedenleri
2. İsyana Katılan Zümrelerin Özellikleri
3. Celâli İsyanlarının Aşamaları
II — Beylerin, Ağaların Oluşması / 207
1. Neden, Nasıl Oluştular?
2. Bey Ve Ağaların Teni Düzendeki Terleri
III — Sosyal Yapının Yeni Şekli / 217
1. Tarım Kesiminde
2. Geri Kalmış Şehirler
IV — Devlet Yönetimindeki Yozlaşma
V — Ekonomik Düzensizlik Ve Borçlanma Teşebbüsleri / 229
1. Ekonomik Durum
2. İlk Borçlanma Teşebbüsleri

Üçüncü Başlık: Geri Kalmışlığın Kökleşmesi

1. Bölüm
Osmanlı Memleketine Yabancılar Üşüşüyor / 238
I — Anlaşmalar Ve Fermanlar / 239
II — Dışa Borçlanma Başlıyor / 242
III — Yabancılar M Etkisindeki Devlet / 244

2. Bölüm
Sömürünün Emrindeki Araç: Batılaşmak / 251
I — 1800’lerin «Mukaddes İttifaktı / 251
§ 1. Batıyla Gelen...
3. Bölüm
Bir İmparatorluk Çöküyor / 261
I — «Çalı Süpürgesinden... Tahta Kaşığa Kadar» / 261
1. Dokuma Tezgâhlan Azalıyor
II — Toprağın Serüveni / 265
III — Tarımdaki Sömürü ve Halk / 269
Dördüncü Başlık: Emperyalizmden Kurtuluyoruz, Geri Kalmışlıktan Değil

1. Bölüm
Atatürk Olmasaydı Belki Türkiye Olmazdı / 283

2. Bölüm
Atatürk, Geri Kalmışlığı Yenememiştir / 288
I — Mustafa Kemal’in Ve Yeni Rejimin Tutumu / 288
II — «Millî İktisat»in Fonksiyonu / 295
III — Devletçilik Denemesi / 297
IV — Cumhuriyetin Mutlu Azınlığı / 299
V — Gerçekleşen Ve Gerçekleşmeyen / 305
VI — Başarısızlığın Nedenleri / 309
1. Milli Mücadele Ve Sonrasının Zorunla Dayanağı
2. Tüccar
3. Millî Mücadeleden Gelen Subaylar, Bürokratlar Ve Atatürk

3. Bölüm
Atatürk Sonrasından Amerikan Yardımına / 319
1. Savaşın Türkiye’deki Yankılan
2. Özel Sektörün Sınırlanması ve Harp Zenginleri
3. Savaş Döneminin Siyasal Gelişmeleri
Beşinci Başlık: Temeldeki Bozukluk, Dün ve Bugün

1. Bölüm
Batı Ve Batılaşmak Nedir? / 331
I — Bütün İktidarın Ortak Görüşü / 331
1. Batı Kültürünün Kaynaklan §2. Türkiye’de Batılaşma
II — Batı’mn Niteliği: «Maddiyatçılık» / 337
III — Batının Niteliği: «Ferdiyetçilik!» / 340
TV — «...Çok Özel Bir Durum» / 343

2. Bölüm
«İmkânsızdın Peşindeki İktidarlar / 348
I — Fert Eliyle Birikemiyecek Sermayeyi Ferde
Biriktirmek Çabası / 348
II — Bir Sınıfa, Sahip Olamıyacağı Nitelikleri
Kazandırmak Çabası / 355
III — Geri Kalmışlık Neden Altedilemiyor? / 360
1. «Zehirlenmiş Hastanın Zehirle Tedavisi»
2. Batıdaki Görevini Yapmayan Kurumlar
3. Hedefini Şaşırmış Bir Tepki
IV — Temeldeki Bozukluk / 367
1. Cumhuriyet Öncesinde
2. Cumhuriyet
3. Demokrasi Dönemi

Altıncı Başlık: Temeldeki Bozukluğun Sonuçları

1. Bölüm
Sınıfsal Ve Siyasal Tercihlerde Karmaşıklık / 374
I — Halkın Batılaşmaya Tepkisi / 374
1. Bilinçsiz Bir Sınıfsal Tepki
2. Dinsel Tepkinin Mantığ
3. İslamcı Cereyanın Halkçı Tepkiyle Özdeşleşmesi
4. İslamcı Cephenin Etkisi Ve Ekonomik Şartlar
II — Karmaşıklığın Hâkim Zümrelerce Kullanılışı / 380

Batılaşmaya, Bürokrasiye, CHP'ye Tepki; Devrim ve AP İktidarı / 387
I — DP’nin Doğup Güçlenmesindeki Nedenler / 387
1. Tüccarın Desteği
2. Ekonomik Ve Sosyal Bunalım
3. Batılaşmaya Tepki ve DP
II — DP İktidarını Halk Neden .Tuttu
1. Temeldeki Doğru Teşhisler
2. Islâmcı - Doğucu Tepkinin Kollanması
3. Ekonomideki Gelişme
III — DP’nin Geri Kalma Sürecindeki Yeri / 402
1. Ekonomik Ve Sosyal Yapı
2. Bağımlı Ekonomi ve Dış Siyaset
IV — Devrim ve AP İktidarı / 408
1. 27 Mayıs Hareke»
2. AP İktidarı

3. Bölüm

Bağımlı ve Güçsüz Ekonomik Düzen / 418
I — Dünyada Ekonomik Bağımlılığın İşleyişi / 418
1. Dış Borçlar Ve Bağışlar
2. Tek Ürün Ve Dış Ticaret
3. Dış Ticaret Hadleri
4. Yabancı Şirketler
II — Bağımlı Türk Ekonomisinin Doğuşu / 434
1. İktidarın Bütünlenmek Gereği
2. Ekonominin Dışa Açılması
III — Bağımlı Ekonominin Görünüşü / 443
1. Türkiye’nin Dış Borçlan
2. Türkiye’nin Dış Ticaret Hadleri
3. Yabancı Özel Sermayenin Genel Görünüşü
4. Yabancı Şirketlerin Geri Kalmışlıktaki Rolü
5. Petrol Şirketlerinin Özel Misyonu
IV — Geri Kalmış Sanayi Düzeni / 468
1. «Girişimci Değil, Ürkek...»
2. «Aracı Ve Komisyoncu»
3. «Dağınık Ve İsrafçı»
V — Geri Kalmış Tarım Düzeni / 475
1. Devirler Değişiyor, Toprak Dağılımı Değişmiyor
2. Şişkinlik Ve Verimsizlik

4. Bölüm
İkili Sosyal Yapı / 484
I — 22 Milyonun Millî Gelirdeki Payı: Adam Başına 1300 TL. / 484
1. Eşitsizliğin Nedenleri
2. Eşitsizliğin Sonuçlan
II — Şehirliyle Köylü / 489
1. Yoksul Köylü Açısından Tarımdaki Gelişme
2. Tarım Dışındaki İkilik
III — Doğu İle Batı / 502
1 Doğunun Devlet Kavramı
2. Etnik Farklılaşma
3. Sosyal Ve Ekonomik Yapı
4. Doğu’nun Çıkmazı

5. Bölüm
Bağımlı Askerî Düzen / 512
I — Bağımlı Askerî Düzenin Bilânçosu / 514,
1. ABD Ve NATO’dan Türkiye’ye
2. Türkiye’den NATO’ya
II — Bağımlı Askerî Düzenin Sonuçları / 523
1. Orta Doğu’nun Geleneksel Liderliği
III — Türkiye’de  NATO’cu Şartlanma / 526

6. Bölüm
Piyango Kültürü / 530
1. Anadolu’nun Kültür Özelliği
2. Kültür İkiliğinin Doğuşu
3. Türkiye’nin «Yeni» Kültürü

Yedinci Başlık: Türkiye’nin «İmtiyazlı» Geri Kalmışlığı

1. Bölüm
Bin Yıllık İnsan ve Göç Birikimi / 539
I — İsraf Edilen Kaynaklar / 539
H — İnsan Gücü ve Sermaye / 541
III — Kültür ve Kalkınma / 544
1. Kalkınmanın Temelleri
IV — Bireysel Ve Toplumsal Dinamikler / 547
1. İlerleme Özlemleri
2. Kalkınma Açısından Çeşitli Zümreler
2. / Bölüm
Temeldeki Bozukluğun Çözümü / 554
I — Hakim Zümreler Kadrosu / 554

II — İnsan, Kültür Ve Ekonomi / 555

Kaynaklar / 557




Fondation-Institut kurde de Paris © 2019
BIBLIOTHEQUE
Informations pratiques
Informations légales
PROJET
Historique
Partenaires
LISTE
Thèmes
Auteurs
Éditeurs
Langues
Revues