La bibliothèque numérique kurde (BNK)
Retour au resultats
Imprimer cette page

Irak'ta Soykırım


Éditeur : Avesta Date & Lieu : 2001, İstanbul
Préface : Pierre Vidal-Naquet Pages : 588
Traduction : Ümit Aydoğmuş ISBN : 975-8637-44-4
Langue : TurcFormat : 135x210 mm
Thème : Politique

Présentation
Table des Matières Introduction Identité PDF
Irak'ta Soykırım


Irak'ta soykırım
Kürtlere karşı yürütülen Enfal askeri harekatı

 

Kürtlere iyi mi bakmalıydım?..
Hayır !
Onları buldozerlerle toprağa gömeceğım!”

Ali Hasan El Mecid

İran-Irak savaşının 1988 yılında sona ermesiyle beraber, Irak hükümeti ve ordusu Irak Kürdistanı'nda yaşayan Kürt köylülere karşı dehşet veren askeri bir operasyona girişti. Harekata Kuran'daki bir ayetten alınan ve sadakatsizlerden ele geçirilen ganimetler anlamına gelen Enfal isminin verilmesinin en büyük nedeni, Kürtlerin Müslüman ve Irak'ın seküler bir devlet olmasına karşın, harekata dini bir meşruiyet kazandırmaktı.

Bu kitap, Irak hükümetinin kuzey Irak'taki Kürt varlığını sona erdirmeyi hedefleyen organize harekatının anlatısıdır. Rapor, Enfal askeri harekatının birçok aşamasının detaylara inilerek aktarımıdır. Körfez Savaşı sırasında Kurt isyancılar tarafından ele geçirilen ve daha önce yayımlanmamış belgelere dayanan Irak'ta Soykırım, esir kampları, infaz mangaları ve kimyasal silah saldırılarını biraya getiren çok büyük bir askeri operasyona ışık tutmaktadır. 1987-1989 yılları arasında gerçekleştirilmiş olan askeri operasyonların temel özelliği içlerinde çok sayıda kadın ve çocuğun da bulunduğu on binlerce sivilin kitlesel olarak infaz edilmesi ve kaybedilmesi, bazı durumlarda tüm köy nüfusunun yok edilmesi, kimyasal silahların yaygın olarak kullanılması, evlerinin, camilerinin ve su kaynaklarının da dahil olduğu iki bin kadar köyün yok edilmesi, sivil mallarının yağmalanması, binlerce kadın, çocuk ve yaşlının sudan sebeplerle hapsedilmesi ve çok zor mahrumiyet koşullarında kapatılması, yüz binlerce köylünün zorunlu olarak yurtlarından göç ettirilmesi ve kırsal Kürt ekonomisinin ve altyapısının tamamen yok edilmesidir. Irak'ta Soykırım, iki yıl kadar süren bir araştırmanın sonucu olup, bu süre boyunca Middle East Watch görevlileri ele geçirilen birkaç ton Irak devlet dokümanını incelenmiş ve çoğu 1988 askeri harekatından sağ kurtulanlar olmak üzere, üç yüz elliden fazla tanıkla görüşme yapmışlardır. Bu dehşet verici çalışmadan sonra, Middle East Watch 1987 ve 1989 arasında, Irak hükümetinin soykırım suçu işlediğine karar vermiştir.


Table des Matières

İçindekiler

Fransızca baskıya önsöz / Pierre Vidal-Naquet / 9
Birinci Kıtap
Irak Kürdistanı'ndaki Enfal askeri Harekatı
Koreme'nin yok edilmesi /
Teşekkürler / 23
Giriş / 27
Enfal askeri harekatı ve harekatın Irak Kürdistanı'ndaki katliamının özellikleri / 30
Enfal askeri harekatının incelenmesi / 34
Enfal askeri harekatından önce Koreme / 37
Koreme köyü / 38
Koreme ve Pêşmerge gerillalar / 40
Enfal askeri harekatı öncesinde Koreme'ye düzenlenen saldırılar / 43
Türkiye'ye kaçış / 47
Acı dolu kararlar / 49
Kaçış / 51
Wermêlê köyü / 52
Koreme'ye dönüş / 53
Birjinni'ye düzenlenen kimyasal Silah Saldırısı / 57
Birjinni'deki ölülerin mezarlarından çıkarılması kararı / 57
Birjinni'nin yok edilmesi / 59
Kimyasal silah saldırısı / 63
Saldınnın korkutucu sonuçlan / 65
Adli heyetin keşifleri / 68
Birjinni köyü / 69
Kimyasal bombaların düştükleri alanlar / 70
Kimyasal silah saldırısında ölen kurbanların mezarlarının açılması / 70
Kimyasal silah saldırısıyla ilgili sonuçlar / 71
Koreme'deki infaz mangaları / 73
İnfaz mangası / 74
Yirmi yedi ölü / 78
Altı kişi nasıl hayatta kaldı? / 80
Cesetlerin gömülmesi / 89
Adli heyetin mezarları açması / 90
Tutuklama ve kayıplar / 93
Mengêş kalesi / 94
Duhok kalesi / 94
Kaybolmalar / 95
Zorunlu yer değiştirmeler ve Jeznikam mezarlığının ölü kız bebekleri / 97
Fahir, Selamiye'de nasıl hayatta kaldı? / 97
Erbil halkının cömertliği / 99
Jeznikam mezarlığındaki üç kız bebeğin mezarları / 104
Koreme'nin yok edilmesi / 107
Olaylardan Çıkartılan Sonuçlar / 111
Olaylardan çıkartılan sonuçlar / 111
Hukuki sonuçlar / 116
Koreme'de bir ölünün başında okunan dua / 119
Ekler / 123
Ek 1
Koreme, Birjinni ve Jeznikam-Beharke mezarlığı üzerine arkeolojik rapor / 125
Ek II
Antropolojik raporun özeti / 141
Ek III
Koreme'deki infaz alanında bulunan silahların incelenmesi / 147
Ek IV
Soykırım suçunun engellenmesi ve cezalandırılmasına dair ilgili BM Sözleşmesi / 153
Ek V
Koreme'nin yok edilmesinde "İnsanlık Suçu" oluşturan unsurlar / 159

İKİNCİ KİTAP
IRAK'TA SOYKIRIM
Kürtlere karşı yürütülen Enfal askeri harekatı / 163
Bir mektup / 165
Cevap / 167
Giriş ve teşekkürler / 169
Metodolojiye dair bir not / 183
Tanıkların ifadeleri / 183
Belge niteliği gösteren deliller / 187
Adli deliller / 190
a) Koreme bölgesi / 190
b) Birjinni bölgesi / 191
c) Erbil bölgesi / 191
Irak'ta soykırım / 193
Gırış / 195
1. Baas partisi ve Kürtler / 217
Kürt özerkligi ve Araplaştırma / 226
Kürt grupların iç bölünmüşlüğü ve bunun istismarı / 236
1985-1987 Açık savaş / 242
2. Enfal askerı harekatına doğru / 247
Kimyasal silah saldırısının başlangıcı / 256
Bahar 1987 askeri harekata: Köylerin yok edilmesi ve yeniden yerleştirmeler /271
El Mecid'in yetkilerini ilk kullanışı / 274
Kitlesel katliam emirleri / 277
"Ulusal safların" tanımlanması: 17 Ekim 1987 nüfus sayımı / 282
3. Birinci Enfal-Sergelo ve Bergelo kuşatması:
23 Şubat-19 Mart 1988 / 291
16 Mart 1988'de Halepçe'ye düzenlenen kimyasal silah saldırısı / 300
YNK karargahlarının düşüşü / 307
4. Ikıncı enfal: Qaradag, 22 Mart-1 Nisan 1988 / 311
Qaradag'dan çıkış / 311
Güney Germiyan'a kaçış / 320
5. Üçüncü Enfal, 7-20 Nisan 1988 / 325
Askeri harekat planı: (1) Tuzxurrnatû / 330
Askeri harekat planı: (2) Qadır Kerem ve Kuzey Germiyan / 334
Askeri harekat planı:(3) Sengaw ve Doğu Germiyan / 341
Temerküz noktaları / 351
Caşların belirsiz rolü / 360
6. Dordüncü Enfal: Aşağı Zap Vadisi (3-8 Mayıs 1988) / 369
Goktepe ve Askar'a düzenlenen kimyasal silah saldırıları / 373
Enfal'in ağları: Taqtaq'ın doğusu / 379
Şıwan bölgesi / 386
Zubeyda'nın hikayesi / 389
Dördüncü Enfal'in toplama noktaları / 392
7. 5-6 ve 7. Enfal askeri harekatları: Şeqlawa ve Rewandız dağları vadileri (15 Mayıs-26 Ağustos 1988) / 395
YNK'nin son direnişi / 404
8. Kamplar / 413
Topzawa'daki Halk Ordusu kampı / 413
Tikrit'teki ordu kampı / 424
Halepçeli ve Bilehli tutuklular / 426
Dibs'teki kadın hapishanesi / 429
Yaşlıların hapishane kampı / 433
Nugre Selman'daki ölümler / 440
9. İnfaz mangaları / 447
Muhammed'in hikayesi / 447
Ozer, Ömer ve İbrahim / 449
Mustafa'nın hikayesi / 459
Teymur'un hikayesi / 465
10. Son enfal: behdinan, 25 ağustos-6 eylül 1988 / 473
Son Enfal askeri harekatının arifesinde Behdinan / 478
"Elma ve tatlı birşey": 25 Agustostaki kimyasal silah saldırısı / 482
Yakalandıkları yerde öldürülen çok sayıda sivile dair / 496
Duhok'taki kale ve Selamiye'deki kadınlar hapishanesi / 506
11. Af ve aftan muaf tutulanlar / 515
Kamplardan kurtulanların dağıtımı / 521
Mucemma'alara yerleştirme çizelgesi / 525
Hiristiyanların ve Yezidilerin kaderi / 531
12. Beklenmeyen etkiler / 539
Devam eden "köy temizlikleri" / 543
Devam eden toplu infazlar: Yunıs'ın hikayesi / 546
Devam eden toplu infazlar: Hüseyin'in hikayesi / 550
İstisnai durumun sona ermesi / 553
13.  Kayıpların izinde / 557
Baas Partisi: Enfal askeri harekatının başı ve sonu / 561
Ekler
Ek-A:
Ali Hasan el Mecid'in kayıtları / 567
Ek-B:
Enfal'in failleri: baş aktörler ve organizasyonları tanımlamak için tablo / 577
Ek-C:
Irak Kürdistanı'nda kimyasal silah saldırısı düzenlendiği bilinen yerler, 1987-1988 / 581
Ek d:
Enfal askeri harekatında bölgelere göre kayıpların dağılımı / 585
Ek-e:
Arapça ve Kürtçe terimler sözlüğü / 588




Fondation-Institut kurde de Paris © 2021
BIBLIOTHEQUE
Informations pratiques
Informations légales
PROJET
Historique
Partenaires
LISTE
Thèmes
Auteurs
Éditeurs
Langues
Revues